PPWR 2025/40. Kiedy producent produktu odpowiada również za zgodność opakowania?
Sprawdź, kiedy jako producent produktu odpowiadasz za opakowanie według PPWR. Dowiedz się, jak zinwentaryzować elementy opakowania i przygotować dokumentację zgodności.
9/24/20268 min czytać
PPWR 2025/40: kiedy producent produktu odpowiada również za zgodność opakowania?
Unia Europejska od lat zmaga się z rosnącą ilością odpadów opakowaniowych, które obciążają środowisko i łańcuchy dostaw. Aby zahamować ten trend i zrealizować cele gospodarki obiegu zamkniętego, europejski ustawodawca zastąpił dotychczasową dyrektywę bezpośrednio wiążącym rozporządzeniem, które ustanawia środki służące ograniczeniu generowania odpadów opakowaniowych u źródła.
Od 12 sierpnia 2026 r. rozporządzenie PPWR, czyli rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich UE. To nie jest wyłącznie temat dla producentów kartonów, folii czy taśm. Dla wielu firm, w tym zwłaszcza z sektora OZE, elektromobilności i branży bateryjnej, praktyczna zmiana polega na tym, że podmiot wprowadzający produkt (np. baterię, urządzenie elektroniczne, falownik czy komponent przemysłowy) musi zacząć traktować sposób pakowania jako odrębny obszar zgodności regulacyjnej.
Ten tekst jest wstępnym opracowaniem praktycznym. PPWR ma ponad 120 stron i obejmuje wiele zagadnień, wyjątków, terminów oraz aktów wykonawczych. Celem artykułu nie jest pełna analiza prawna, lecz wskazanie, co przedsiębiorstwo powinno zacząć porządkować w swoich procesach już teraz.
„Nie produkujemy kartonów, więc PPWR nas nie dotyczy”
To założenie jest zbyt wąskie. Przepisy PPWR obejmują wszystkie opakowania, niezależnie od materiału oraz wszystkie odpady opakowaniowe. Opakowanie to nie tylko pudełko, to każdy wyrób przeznaczony do przechowywania, ochrony, obsługi, dostarczania lub prezentacji produktu.
W praktyce jednostka opakowania może składać się z kartonu razem z taśmą, etykietą, folią, przekładką, wypełnieniem, opaską, zamknięciem i innymi elementami, które wspólnie pełnią funkcję opakowania. Należy jednak pamiętać, że np. dołączona instrukcja obsługi nie staje się automatycznie częścią opakowania, jej kwalifikacja wymaga przejścia testu funkcjonalnego.
Dlatego kluczowe pytanie brzmi: jaką rolę w łańcuchu dostaw pełni firma i czy w świetle przepisów jest „wytwórcą” opakowania. Podmiot sprzedający produkt w opakowaniu powinien weryfikować nie tylko sam karton, lecz cały sposób pakowania produktu pod kątem zgodności z PPWR.
Rola firmy w łańcuchu dostaw: wytwórca, importer czy dystrybutor?
Zanim firma przejdzie do audytu zapasów, musi ustalić swój status prawny, ponieważ pojęcia „wytwórcy” i „producenta”
w rozumieniu rozporządzenia nie są synonimami:
Wytwórca (w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 PPWR) – to podmiot, który wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu, bądź zleca jego zaprojektowanie lub wytworzenie pod własną nazwą lub znakiem towarowym. Dla opakowań handlowych
i zbiorczych jest nim najczęściej podmiot dokonujący końcowej obróbki, napełnienia i zamknięcia (często właściciel marki). Wytwórca odpowiada za ocenę zgodności, dokumentację techniczną oraz deklarację zgodności UE.Producent w systemie EPR (art. 3 ust. 1 pkt 15 PPWR) – to kategoria przypisana do obowiązków odpadowych (rozszerzona odpowiedzialność producenta) w danym państwie członkowskim, gdzie produkt po raz pierwszy trafia na rynek. Wytwórca
i producent EPR mogą być tym samym podmiotem, ale nie muszą.Importer i dystrybutor – importer wprowadza na rynek unijny opakowania z państw trzecich i musi weryfikować dokumentację, natomiast dystrybutor działa z należytą starannością. Każdy z nich może jednak stać się wytwórcą, jeśli modyfikuje opakowanie w sposób wpływający na jego zgodność lub wprowadza je pod własną marką.
Co podmiot odpowiedzialny powinien sprawdzić w pierwszej kolejności?
Najbardziej praktyczne podejście polega na zinwentaryzowaniu wszystkich sposobów pakowania stosowanych w firmie.
W przypadku producenta baterii mogą to być np. produkty importowane już w opakowaniu lub urządzenia pakowane we własnym zakładzie w zakupione kartony. Każdy z tych scenariuszy może generować odmienne obowiązki i ryzyka.
Jakie zatem czynności należałoby uwzględnić?
ustalić, jakie typy opakowań są stosowane: handlowe, zbiorcze, transportowe, e-commerce, jednorazowe
lub wielokrotnego użytku;opisać wszystkie elementy opakowania: karton, folię, taśmę, etykietę, przekładkę, wypełnienie, worek, opaskę czy element zamknięcia;
przypisać materiały i dostawców do każdego elementu opakowania;
ocenić gabaryty: sprawdzić, czy opakowanie nie ma nadmiernej masy, objętości lub pustej przestrzeni;
zebrać dane, z których w odpowiednim czasie powstanie dokumentacja techniczna oraz deklaracja zgodności UE
dla opakowania.
PPWR nie wymaga „certyfikowanego kartonu”, lecz wykazania zgodności opakowania.
Drugim częstym błędem jest przekonanie, że jeżeli PPWR dotyczy kartonu, to karton powinien po prostu posiadać „certyfikat”. Rozporządzenie idzie w innym kierunku. Kluczowe jest wykazanie, że opakowanie spełnia wymagania dotyczące m.in. substancji, recyklingowalności, minimalizacji, oznakowania i, w określonych przypadkach, ponownego użycia.
W praktyce producent produktu powinien więc posiadać dane od dostawców opakowań i materiałów opakowaniowych. Dotyczy to nie tylko tektury, ale również taśm i wypełnień. Jeżeli dostawca nie potrafi dostarczyć informacji potrzebnych do wykazania zgodności, firma może mieć problem z udokumentowaniem własnego procesu.
Przy analizie obowiązków nie wystarczy jednak ograniczyć się do głównej treści rozporządzenia. Istotna część praktycznych wymagań została rozwinięta w załącznikach, które pomagają ustalić, jak klasyfikować opakowania, oceniać ich konstrukcję
i przygotować dokumentację. Szczególną uwagę warto zwrócić na:
Załącznik II – klasyfikacja i ocena recyklingowalności. Można go wykorzystać do przypisania opakowania do właściwej kategorii materiałowej i konstrukcyjnej oraz do wstępnej oceny, które elementy mogą utrudniać sortowanie lub recykling. Załącznik zwraca uwagę m.in. na etykiety, taśmy, zamknięcia, kleje, barwniki, powłoki, nadruki, pozostałości produktu i możliwość rozdzielenia części opakowania.
Załącznik IV – uzasadnienie masy i objętości opakowania. Pomaga ocenić, czy karton, worek, folia lub inny element nie są większe albo cięższe, niż jest to konieczne. Można go wykorzystać do udokumentowania, dlaczego określona masa, liczba warstw lub wolna przestrzeń są potrzebne ze względu na ochronę produktu, transport, magazynowanie, bezpieczeństwo, proces pakowania lub wymagane oznakowanie.
Załącznik V – identyfikacja formatów objętych ograniczeniami. Można go wykorzystać jako listę ostrzegawczą przy projektowaniu nowych opakowań i przeglądzie obecnych rozwiązań. Pozwala sprawdzić, czy stosowany format nie należy do grupy opakowań, których wprowadzanie do obrotu będzie ograniczone lub zakazane, oraz odpowiednio wcześniej zaplanować rozwiązanie alternatywne.
Załącznik VI – organizacja systemu ponownego użycia. Jest przydatny wtedy, gdy firma stosuje lub planuje stosować palety, skrzynie, pojemniki albo inne opakowania wielokrotnego użytku. Pomaga określić zasady obiegu, zwrotu, zbierania, czyszczenia, kontroli stanu, naprawy, odpowiedzialności uczestników oraz dokumentowania liczby rotacji.
Załącznik VII – przygotowanie dokumentacji technicznej i oceny zgodności. Można go potraktować jako strukturę teczki zgodności opakowania. Wskazuje, jakie informacje gromadzić: opis i przeznaczenie opakowania, rysunki, materiały części składowych, zastosowane normy lub specyfikacje, wyniki oceny recyklingowalności i minimalizacji oraz sprawozdania z badań. Pomaga również powiązać dokumentację z kontrolą produkcji i deklaracją zgodności UE.
Co ze „starymi kartonami” w magazynie?
Wprowadzenie przepisów nie oznacza automatycznego zakazu zużycia każdego kartonu leżącego w magazynie, ale nie jest to też prosty program czyszczenia magazynów. Moment „wprowadzenia do obrotu” dla opakowań handlowych i zbiorczych następuje zazwyczaj po ich ostatecznej obróbce i napełnieniu, podczas gdy opakowania transportowe mogą być wprowadzane jako puste. Pusty karton w magazynie nie zawsze posiada już status towaru wprowadzonego do obrotu – dlatego status zapasów należy każdorazowo badać w oparciu o rodzaj opakowania i datę jego pierwszego udostępnienia.
Typowe błędy, które warto wyeliminować już teraz
ograniczanie analizy tylko do kartonu i pomijanie folii, taśm, etykiet, przekładek oraz wypełnień;
traktowanie PPWR wyłącznie jako wymogu chemicznego dotyczącego składu tektury;
oczekiwanie jednego prostego „certyfikatu PPWR” zamiast zbudowania dokumentacji zgodności opakowania;
brak powiązania opakowania z BOM, instrukcją pakowania i konkretnym indeksem produktu;
stosowanie losowo dobranych kartonów w zależności od dostępności magazynowej;
nieuwzględnianie pustej przestrzeni w opakowaniach transportowych i e-commerce;
stosowanie twierdzeń typu „eko”, „green”, „recyclable” bez podstawy technicznej i bez wskazania, czego dokładnie dotyczą;
brak danych od dostawców materiałów opakowaniowych, zwłaszcza w zakresie składu, powłok, klejów, barwników
i substancji.
Perspektywa czasowa i kluczowe terminy
Rozporządzenie PPWR stosuje się od 12 sierpnia 2026 r., jednak konkretne wymagania materialne wchodzą w życie stopniowo:
Od 12 sierpnia 2026 r.: m.in. ogólne zasady bezpieczeństwa, ograniczenia dotyczące substancji (w tym zakaz stosowania PFAS w opakowaniach mających kontakt z żywnością).
2028–2029 r. i później: obowiązki związane z zharmonizowanym oznakowaniem materiałowym oraz systemami ponownego użycia.
1 stycznia 2030 r.: rygorystyczne wymagania w zakresie minimalizacji masy i objętości (art. 10) oraz limitu 50% pustej przestrzeni w opakowaniach zbiorczych i transportowych (art. 24).
2035–2038 r.: pełne wdrożenie kryteriów recyklingowalności na dużą skalę, gdzie od 2038 r. dopuszczone będą w zasadzie wyłącznie klasy recyklingowalności A i B.
Jeżeli firma wytwarza, importuje, dystrybuuje lub pakuje produkty, powinna w pierwszej kolejności ustalić swoją precyzyjną rolę w świetle przepisów PPWR. Opakowanie należy zacząć traktować jako odrębny, lecz ściśle powiązany z wyrobem obszar compliance, wymagający uporządkowania danych o materiałach, dostawcach i dokumentacji technicznej.
DLP Poland wspiera przedsiębiorstwa w praktycznym przygotowaniu do wymagań PPWR: od mapowania opakowań
i scenariuszy pakowania, przez analizę dokumentacji dostawców, aż po przygotowanie list kontrolnych dla działów zakupów, jakości, R&D, logistyki i compliance. Skontaktuj się z nami, aby wstępnie ocenić potencjalne luki w procesach pakowania Twoich produktów.
Tabela: Podstawy prawne kluczowych tez w PPWR
Obszar
Postawa w PPWR
Uwagi i rekomendowane podejście
Bezpośrednie stosowanie od 12.08.2026
Art. 71 PPWR
Rozporządzenie jest już stosowane, z zastrzeżeniem odroczonych terminów dla konkretnych obowiązków technicznych.
Zakres obejmujący wszystkie opakowania
Art. 2 ust. 1 PPWR
Obejmuje wszystkie opakowania niezależnie od materiału oraz wszystkie odpady opakowaniowe.
Opakowanie jako cała jednostka
Art. 3 ust. 1 pkt 1, 43–45 PPWR
Definicja obejmuje elementy zintegrowane i oddzielne; instrukcje obsługi nie są automatycznie opakowaniem (wymagany test funkcji).
Rola wytwórcyproduktu w opakowaniu
Art. 3 ust. 1 pkt 13 oraz art. 15 PPWR
Definicja obejmuje elementy zintegrowane i oddzielne; instrukcje obsługi nie są automatycznie opakowaniem (wymagany test funkcji).
Rozróżnienie: Wytwórca a Producent EPR
Art. 3 ust. 1 pkt 13 i 15, art. 44–45 PPWR
Wytwórca odpowiada za zgodność techniczno-prawną, natomiast producent w systemie EPR odpowiada za obowiązki odpadowe
i finansowanie w danym kraju.
Obowiązkidostawców opakowań
Art. 16 PPWR
Dostawcy mają obowiązek przekazać wytwórcy informacje
i dokumentację niezbędną do wykazania zgodności.
Recyklingowalność
Art. 6 i załącznik II PPWR
Załącznik II służy obecnie do klasyfikacji i prac przygotowawczych; kryteria docelowe wchodzą w latach 2030–2038.
Minimalizacja masy i objętości
Art. 10 i załącznik IV PPWR
Wymagania dotyczące ograniczenia masy i objętości do niezbędnego minimum zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2030 r.
Limit pustej przestrzeni (50%)
Art. 24 PPWR
Dotyczy podmiotów napełniających opakowania zbiorcze, transportowe i e-commerce; materiały wypełniające są liczone jako pusta przestrzeń.
Substancjeniebezpieczne i PFAS
Art. 5 ust. 4–6 PPWR
Utrzymano limit 100 mg/kg dla metali ciężkich oraz wprowadzono zakaz stosowania PFAS w opakowaniach żywności od sierpnia 2026 r.
Dokumentacja i Deklaracja Zgodności UE
Art. 15, 38–39, zał. VII–VIII PPWR
Wytwórca sporządza wewnętrzną dokumentację techniczną (zał. VII) oraz wystawia deklarację zgodności UE (zał. VIII); brak wymogu zewnętrznego certyfikatu.
Status zapasów magazynowych
Motyw 14 PPWR
Moment wprowadzenia do obrotu decyduje o zastosowaniu przepisów; puste kartony w magazynie wymagają indywidualnej weryfikacji prawnej i celów użycia.
Kontakt
+48 32 49 44 305
© 2025 DLP SP. Z O.O.
office@dlp-poland.com
ul. G. Morcinka 7D, 43-417 Kaczyce